Op een eiland in het historische centrum van Maassluis staat deze zeventiende-eeuwse stadswoning, omringd door water, kades en karakteristieke bebouwing. Wat vandaag de dag oogt als een zorgvuldig gerestaureerd monument, bleek bij aanvang van het project een woning in vergaande staat van verval. Achter de historische gevels gingen constructieve problemen, ernstige aantastingen door houtrot en schimmelvorming en de gevolgen van eeuwenlange verzakkingen schuil. De opgave bestond uit meer dan restaureren alleen: het huis moest opnieuw toekomstbestendig worden gemaakt, met behoud van zijn historische identiteit en unieke ligging aan het water.
Het historische gevelbeeld vormt daarbij het zichtbare eindresultaat van een restauratie die zich grotendeels achter de buitenmuren heeft afgespeeld. De karakteristieke luiken werden teruggebracht in hun oorspronkelijke ossenbloedrode kleur en de kozijnen opnieuw uitgevoerd in historische ivoortinten. Beschadigde IJsselstenen werden vervangen door authentieke zeventiende-eeuwse exemplaren en ook het bijzondere voegwerk werd zorgvuldig hersteld. De combinatie van daggesneden lintvoegen en knipvoegen in de stootvoegen geeft de gevel opnieuw de verfijning die kenmerkend is voor de oorspronkelijke architectuur.
De ligging van de woning op een eiland bracht daarnaast een bijzondere uitdaging met zich mee. Door de overgang van traditionele scheepvaart naar gemotoriseerd vaarverkeer veranderden de belasting en golfslag rondom het eiland aanzienlijk. De hierdoor ontstane zettingen hadden hun weerslag op het pand. Grote scheuren tekenden zich af in het metselwerk en in de kelder bevond zich een oude waterput die jarenlang een bepalende factor was geweest in de constructieve problematiek van de woning.
Om de omvang van de schade goed in beeld te brengen werd het pand volledig gestript. Vrijwel alle afwerkingen werden verwijderd, waarna de woning zorgvuldig schimmelvrij werd gemaakt. Pas daarna kon worden begonnen met het herstel van de constructie. Historische balklagen werden gerestaureerd, aangetaste onderdelen vervangen en de woning werd stap voor stap opnieuw opgebouwd.
Een van de belangrijkste ruimtelijke ingrepen was het verplaatsen van de hoofdtrap. Hierdoor ontstond een logischer indeling van de woning en werd tegelijkertijd ruimte gecreëerd voor een nieuwe verbinding naar de kelder. Waar deze voorheen uitsluitend bereikbaar was via een luik met vlizotrap, vormt zij nu een volwaardig onderdeel van het woonhuis. De nieuwe trap en cinewall daarvoor, werken als organiserend element in de woning. De eerste treden van de trap zijn net als de vloer van de woonkamer afgewerkt in betonciré. Deze loopt in één stuk door in het haardmeubel en de dubbele afstap naar de keuken en vormen zo één geheel met een monolitisch karakter. In de cinewall zitten naast de haard ook de inbouw audiospeakers geintegreerd evenals de kast ruimte voor Audio- & Videoapparatuur aan de achterzijde, zodat deze niet zichtbaar zijn vanuit de woonkamer.
Na het verwijderen van de waterput werd de kelder verder uitgegraven, waardoor de vrije hoogte aanzienlijk toenam. Ook onder de keuken werd extra ruimte gecreëerd, wat resulteerde in een verrassend grote uitbreiding van het bruikbare vloeroppervlak. De nieuwe kelder combineert een robuuste materialisering met verfijnd maatwerk. De nieuw gestorte betonwanden zijn bewust zichtbaar gelaten, waarbij de afdrukken van de houten bekistingsplanken nog altijd leesbaar zijn in het oppervlak. Tegenover deze wanden werd een doorlopende maatwerkkast ontworpen waarin opslag, vriesruimte en een prominente wijncollectie zijn geïntegreerd.
De wijnvakken vormen het hart van de ruimte. Het maatwerk is uitgevoerd in Frans eikenhout en voorzien van accenten in een diepe bordeauxrode tint als verwijzing naar de functie van de kelder. De terrazzo vloer, verrijkt met Nordic White natuursteen, geeft de ruimte een zachte en tijdloze uitstraling. Om de kelder nadrukkelijk onderdeel te maken van het dagelijks gebruik van de woning werd een glazen vloerdeel opgenomen in de woonkamer. Hierdoor ontstaat een directe visuele verbinding tussen de leefruimte en de wijncollectie daaronder.
Naast de interne herindeling werd ook de bestaande entreezone volledig herzien. Deze aanbouw bevindt zich op de plek waar zich oorspronkelijk een hofje bevond en verkeerde bouwkundig in slechte staat. Tegelijkertijd zorgde de beperkte hoogte van deze ruimte ervoor dat het dakterras erboven circa zeventig centimeter lager lag dan de aangrenzende verdieping. Hierdoor werd niet alleen de ruimtelijke kwaliteit beperkt, maar ook het uitzicht op het water.
Door de aanbouw volledig opnieuw op te bouwen en de dakvloer te verhogen, ontstonden meerdere verbeteringen tegelijk. De entree kreeg meer ruimtelijkheid en daglicht door de toevoeging van een bovenlicht. Op de verdieping ontstond een directe aansluiting op het dakterras zonder hoogteverschillen, terwijl vanaf het terras het zicht op de historische haven en de passerende scheepvaart aanzienlijk werd verbeterd. De relatie tussen woning, water en stad werd daarmee versterkt.
Ook op het gebied van duurzaamheid werd het pand ingrijpend verbeterd. De oorspronkelijke enkel steens gevels en het ongeïsoleerde dak werden van binnenuit hoogwaardig geïsoleerd, waarbij veel aandacht werd besteed aan detaillering en bouwfysica. Installaties werden zorgvuldig geïntegreerd om de prestaties van de thermische schil optimaal te houden. Hierdoor konden koudebruggen tot een minimum worden beperkt.
De woning wordt verwarmd en gekoeld via een laagtemperatuursysteem gekoppeld aan een Triple Solar-installatie, waarin zonnepanelen en warmtepomptechniek zijn gecombineerd. Dankzij deze oplossing is geen buitenunit noodzakelijk, een belangrijk voordeel binnen de historische binnenstedelijke context. In combinatie met een vernieuwd ventilatiesysteem en de sterk verbeterde isolatiewaarden presteert de woning energetisch op een niveau dat nog beter is dan de meeste hedendaagse nieuwbouw.
De transformatie van deze zeventiende-eeuwse stadswoning laat zien hoe restauratie, verduurzaming en eigentijdse woonkwaliteit elkaar kunnen versterken. Door zorgvuldig om te gaan met de historische structuur en tegelijkertijd ruimte te maken voor nieuwe woonwensen, is een toekomstbestendige woning ontstaan die haar geschiedenis niet verbergt, maar juist zichtbaar maakt. Een huis waarin de gelaagdheid van eeuwen voelbaar blijft, terwijl het volledig is voorbereid op de toekomst.
JURY! is verantwoordelijk voor het renovatieplan, het gehele interieurontwerp inclusief maatmeubelwerk, verlichtingsplan, losse inrichtingselementen, styling en directievoering tijdens de uitvoering.
Wilt u meer weten over deze woning of over wat wij voor u kunnen betekenen? Bekijk onze Exclusive Housing pagina. Of neem contact met ons op! We vertellen u graag meer onder het genot van een kopje koffie en/of een drankje!
©JURY! – Fotografie door Veerle Verheijen
